KÜRESEL PİYASALARIN YÖNÜ

Tuğberk Çiloğlu

2008 Krizi, 1929 Krizinden bu yana dünyanın gördüğü en büyük ekonomik kriz oldu. Trilyonlarca dolarlık küresel finans sistemi çöküşün eşiğine geldi. Gelişmiş ekonomiler çok ciddi ekonomik sorunlar yaşadı. Fakat küresel finans sistemi çökmedi, sistem kendisini bir şekilde toplamasını bildi. Bu toparlanmada ise Amerikan Merkez Bankası (FED)'in yaptığı parasal genişlemenin çok büyük etkisi oldu. FED, hızlı bir şekilde harekete geçerek finansal piyasalara likidite enjekte etti. FED'in yaptığı bu operasyon sayesinde deyim yerindeyse küresel ekonomi uçurumun kenarından döndü.

SİMÜLASYON KURAMINDA MADALYONUN İKİ YÜZÜ: DİJİTAL EKONOMİ VE FİNANS

Tuğberk Çiloğlu

Ekonomik, sosyal, politik ve kültürel davranışların tümü toplumsal ilişkileri meydana getiriyor. Yani, toplumsal ilişkiler tüm bu davranışları kapsıyor. Bu noktada, ekonomik davranışı sosyal, politik ya da kültürel davranıştan tamamen soyutlamak mümkün olmuyor. Toplumun kültürel ya da sosyal boyutunu açıklayan bir teori, çeşitli özellikleriyle ekonomik davranışa da ışık tutabiliyor. Ünlü Fransız düşünür Jean Baudrillard'ın "Simülasyon Kuramı" da çok boyutlu, interdisipliner  bir teori.

KÜRESEL BELİRSİZLİK ÇAĞI

Tuğberk Çiloğlu

İktisat bilimi de dahil olmak üzere tüm bilimlerin tek bir amacı var, o da gerçekleri açıklayabilmek. Fakat konu ekonomi ve finans dünyasına gelince piyasalarda yaşanan aşırı volatilite ve belirsizlikler şimdiye kadar oluşturulmuş olan ekonomi/finans teorilerinin sorgulanmasına neden olabiliyor. Son günlerde yaşananlar da bunun güzel bir örneği. O zaman gelin, son zamanlarda yaşanan gelişmeleri analiz edelim.

ÇİN ETKİSİ VE KÜRESEL EKONOMİ

Tuğberk Çiloğlu

Finansal piyasaların ve reel ekonominin küresel çapta birbirine ne kadar çok bağlı olduğunu gösteren gelişmeler yaşamaktayız. Çin'de yaşanan gelişmeler bunun önemli bir göstergesi niteliğinde. Gelin, Çin'de yaşanan son gelişmelerin küresel ekonomiyi nasıl etkilediğini analiz edelim.

Çin 1980'li yıllardan beri ihracat odaklı bir büyüme stratejisi uyguluyor. Bu stratejide Çin'in en büyük avantajı bildiğiniz gibi ucuz işgücü. Fakat ihracat odaklı stratejinin başarıya ulaşması için Çin para birimi 'Yuan'ın değerinin Çin otoriteleri tarafından düşük tutulması gerekiyordu ve bunu da uzun bir süre yaptılar, yani yuan çok uzun bir süre küresel çapta eksik değerlendi. Fakat bu durum bir süre sonra Çin için olumsuz sonuçlar doğurmaya başladı. Nasıl mı?

KÜRESEL PİYASALARDA SON DURUM

Tuğberk Çiloğlu

Küresel ekonomide hareketli günler yaşanıyor, ilginç gelişmeler gerçekleşiyor. Son yaşanan küresel ekonomik gelişmeler küresel piyasaların birbirine nasıl eklemlendiğinin de ayrı bir göstergesi niteliğinde. Avrupa'da, ABD'de, Çin'de ve Türkiye'de yaşanan gelişmeler gündemi şekillendiriyor.

Amerikan Merkez Bankası'nın (FED) faiz artırım kararı artık her an gelebilir. Yani, FED'in Eylül ayında yapacağı toplantıda faiz artırım kararı alınabilir. FED başkanı Janet Yellen son zamanlarda yaptığı konuşmalarda faiz artırımının bu yıl içerisinde gerçekleşme olasılığının yüksek olduğunu vurguladı, bu görüşe pek çok FED bölge başkanı  da katıldı. Business HT'de yer alan bir habere göre ABD'de görüşü sorulan 51 ekonomistin dörtte üçünden fazlası Eylül ayında faizlerin artmasını bekliyor.

GERÇEK EKONOMİ

Tuğberk Çiloğlu

Bilimin temel amacı, hedefi nedir? Kuşkusuz, bu sorunun yanıtı zor değil: Doğadaki ve toplumdaki olguları, olayları sistematik bir şekilde incelemek, araştırmak ve belirli sonuçlar ortaya koymak. Yani, kesin olarak şunu söyleyebiliriz: Bilim, gerçekleri baz alarak yapılmalı, gerçekleri açıklamayı amaçlamalıdır. Peki, iktisat biliminin bu bağlamda yeri, duruşu nedir?

İngiliz ekonomist Lionel Robbins 1932 yılında yazdığı bir denemede, iktisat bilimini aynen şu şekilde tanımladı:  "Sonlu ve kıt kaynakların alternatif kullanımında insan davranışlarını inceleyen bilim." Neo Klasik iktisadın genel olarak benimsediği tanım bu. Peki, bu tanım ne kadar doğru ve mantıklı? İnsanların ve toplumların tüm üretim, bölüşüm, tüketim, tasarruf ve yatırım faaliyetleri bu tanıma sığdırılabilir mi? Kuşkusuz, Robbins 'in yaptığı tanım iktisadi planlamanın tanımı olabilir. Bir fabrikanın müdürü iseniz ve ay sonunda somut bir üretim hedefiniz varsa bu tanım doğru olabilir. Fakat iktisadi yaşam bundan mı ibaret? Tabii ki de değil.

FİNANSAL SERBESTLEŞME

Tuğberk Çiloğlu

Geçtiğimiz hafta piyasaların gündemini en çok Yunanistan ve Çin'den gelen haberler belirledi. Yunanistan'ın durumu malum, piyasalar her yeni gün Yunanistan'ın iflas olasılığını tartışıyor, bu da ciddi bir stres yaratıyor. Çin ekonomisi ise yakın tarihinde yaşamadığı bir olguyla karşı karşıya: Büyük çaplı bir borsa çöküşü. Yunanistan ve Çin'in bu yaşadıklarının ise ortak bir noktası var: Uluslararası sermaye hareketleri.