Her Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kabul Edilebilir mi?

Mehmet TEKÇE

1970’li yıllarda yaşanan petrol krizleri, petrol fiyatlarında arttışa neden olmuş ve bu durum, petrol ithal eden ülkelerde maliyet artışlarına dolayısıyla maliyet enflasyonuna yol açmıştır. Bununla birlikte artan maliyetler sebebiyle ekonomik durgunluk yaşanmış ve işsizlik artmıştır. (Maliyet enflasyonunun ve işsizliğin birlikte artışına kısaca stagflasyon denir.)

Enerjinin dışa bağımlılığı, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar beraberinde alternatif enerji kaynaklara yönelimi sağlamıştır. Enerji kaynakları içindeki payı yüksek düzeyde olan fosil yakıtlarının, ekonomik büyümeye ile birlikte talebinin artması CO₂ salınımını arttırmış ve bu durum küresel iklim değişikliğine neden olmuştur. Tüm bu sorunlar alternatif enerji kaynaklarının özellikle yenilenebilir enerjiyi ön plana çıkarmıştır. Ancak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmenin alternatif maliyetini de göz ardı etmemek gerekir. Bu yazının temel amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarından biyoyakıtlar çerçevesinde değerlendirmektir.

CO2 EMİSYONU ÜZERİNE STRATEJİK BİR YAKLAŞIM

MEHMET TEKÇE

Simon Kuznets 1955 yılında yapmış olduğu çalışmada gelir düzeyi ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmış ve adı literatüre Kuznets Eğrisi olarak geçmiştir. Bu ilişkiyi kısaca şöyle açıklanabilir: Gelir düzeyi arttıkça önce gelir eşitsizliği artar. Belirli bir gelir düzeyine ulaşıldıktan sonra gelir düzeyi artmaya devam ettikçe gelir eşitsizliği azalma yönünde gerçekleşir. Aralarındaki bu ilişki ters U(çan eğrisi) şeklindedir. 1990’lı yıllarda çevresel sorunların oluşmasıyla beraber gelir düzeyi ile çevre kirliliği arasında da Kuznets Eğrisi’ndeki gibi aynı ilişki görülmüş ve Panayotou(1993) bu ilişkiye Çevresel Kuznets Eğrisi(ÇKE) adını vermiştir.

Aslında gelir düzeyi ile CO2 emisyonu her ülkede aynı şekilde gelişme göstermez. Örneğin Türkiye için yapılan çalışmalarda ÇKE, N şeklinde çıkmıştır. CO2 emisyonunun temelinde fosil yakıtların kullanımı olduğu için üretim-tüketim fosil yakıtların kullanımına ne kadar bağımlı ise ekonomik büyüme ile CO2 arasındaki korelasyon (ilişki) aynı yönlü ve o denli yüksektir. Yazının geri kalan kısmında Çevresel Kuznets Eğrisini farklı bir boyuttan ele alıp incelemeye çalıştım.

Az öncede belirttiğim üzere ÇKE ülkeler arasında farklılık göstermektedir. Peki bu bizim için ne ifade etmeli, veya buradan ne tip çıkarsamalar yapılabilir? Şimdi analiz zamanı!