DUYURU

Değerli okuyucularımız, yeni  yüzüyle, yeni tasarımıyla   www.dusuncekutuphanesi.com  açılmıştır. Tüm yazılara her iki site üzerinden de ulaşabilirsiniz. Yeni yazılar bir süre daha her iki sitede de ulaşılabilir olacaktır.

Tuğberk Çiloğlu

PARA POLİTİKASI SENARYOLARI

Tuğberk Çiloğlu

Uluslararası fon akımlarının hızının ve yoğunluğunun giderek arttığı dünyamızda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin uyguladıkları para politikalarının sonuçları da giderek komplike hale gelmektedir. Para politikaları pek çok ekonomik değişkeni etkilemekte, pek çok değişkenden de etkilenmektedir. Gelin, çeşitli senaryolarla bu süreçleri analiz edelim.

YENİ BİR SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIM: BİLGİİZM

Tuğberk Çiloğlu

Bir üretim faktörü olarak bilginin doğası nedir ? Bilginin toplumsal sistemdeki rolünün tarihsel gelişimi nasıldır? Gelecekte nasıl bir küresel sistem ortaya çıkacak ? Üretim faktörü kontrolü ve güç olgusu arasında nasıl bir ilişki var ? Üretim faktörü kontrolünün homojen ya da heterojen dağılması bize ne anlatır ? Üretim faktörlerinin akışkanlığını (faktör mobilitesi) bize ne anlatıyor ? Analize basit bir örnekle  başlayalım.

REEL EKONOMİDE DENGELENME VE FİNANSAL PİYASALAR

Tuğberk Çiloğlu

Finansal piyasaların (para ve sermaye piyasaları)  en temel işlevi kuşkusuz ekonomide fon fazlası olan ekonomik birimlerle fon açığı olan ekonomik birimleri bir araya getirmek. Finansal piyasalar bu işlevinin yanı sıra çok önemli bir işleve daha sahip: Reel ekonomideki dengelenmeye yardımcı olmak, reel ekonomideki kaynak dağılım dengesini de hızlandırmak. Peki, güncel ekonomide tüm bu süreçler nasıl işliyor, mekanizmalar nasıl kuruluyor ? Gerçekten de finansal piyasalar bu dengelenmeyi başarabiliyor mu yoksa yeni dengesizlikler mi üretiyor ? Küresel finans sistemindeki yatırımcı algılamaları bu mekanizmaları nasıl şekillendiriyor ?

KÜRESEL YATIRIM STRATEJİLERİ

Tuğberk Çiloğlu

Küresel yatırım araçları arasında ne tür ilişkiler var ? İlişkilerin yönü ve gücü ne ifade ediyor ? Küresel süper güçlerin  makro ekonomik göstergeleri yatırım araçlarının getirilerine hangi yönde etki ediyor ? Bu bağlamda son dönemde yaşanan gelişmeler bize ne anlatıyor ? Tüm bu soruları cevapladığımızda şu sorunun cevabını biliyor olacağız: Küresel yatırım stratejileri nasıl oluşturulur ?

İlk değinmek istediğim nokta, ABD Doları   ile küresel emtia fiyatları arasındaki ilişki. Bildiğiniz gibi, bugün dünyanın en güçlü küresel rezerv para birimi Dolar. Buna bağlı olarak küresel çapta ticareti yapılan ve uluslararası piyasalarda alınıp satılan emtialar da dolar cinsinden alınıp satılıyor. Bu, şu anlama geliyor: Genellikle ABD doları ile küresel emtia fiyatları ters yönlü, yani birinin fiyatı artarken diğerinin fiyatı azalıyor. Peki, bu süreçte nedensellik ilişkisinin yapısı ne ve sürecin dinamiği nasıl işliyor?

FİNANSAL-EKONOMİK SENARYOLAR

Tuğberk Çiloğlu

Son dönemde finansal ekonomide çok kritik gelişmeler yaşandı, yaşanıyor. Petrol fiyatları, Amerikan Merkez Bankası (FED), ECB, Çin ekonomisi... listeyi uzatmak mümkün. Küresel ekonomi öylesine iç içe geçmiş durumda ki, bu olaylardan birini diğerinden bağımsız olarak değerlendirmek mümkün değil. Gelin, bu gelişmeleri analiz edelim.

2014 yılından beri baş aşağı düşen petrol fiyatları yavaş yavaş yükselmeye başladı. Nedeni ise geçtiğimiz günlerde Cezayir'de gerçekleşen toplantıda alınan petrol üretimini kısma yönündeki konsensüs kararı. Üretimi kısma süreci aniden başlamayacak, aşama aşama olacak. Bu durum aslında büyük olasılıkla petrol fiyatlarının en küçük bir üretimi kısma algısı oluşturan haber-veri sonucunda yukarı gitmesi demek.

Hatırlarsanız, petrol fiyatlarının düştüğü dönemde de buna benzer bir süreç yaşanmıştı. Sürekli olarak küresel arz fazlası gündeme gelmiş, her gündeme geldiğinde ise petrol fiyatları aşağı yönde hareket etmişti. Bu süreç şimdi tam tersi yönünde işliyor. Peki, petrol üreticilerini bu kararı almaya götüren temel neden neydi ?

YENİ BİR YAKLAŞIM: EKONOMİ VE ENTROPİ

Tuğberk Çiloğlu

 

Tüm sistemler (fiziksel, biyolojik ve sosyal) düzensizliğe eğilimlidir. Fizik bilimi bu olguya entropi diyor. Bir başka deyişle, faydalı olmayan enerji, düzensizliğin enerjisi de diyebiliriz. Evren, sistemlerden ve sistemlerin birbiriyle oluşturduğu interaktif etkileşimlerden oluşur. Doğal olarak, ekonomi de bir sistemdir. Ekonomik sistem, sosyal, politik ve kültürel sistemlerle de sürekli interaktif etkileşim halindedir. Gelelim entropi ve ekonomi ilişkisine.

Ekonomi nedir? Sorusunu sormuştum 7 Haziran 2014 tarihindeki ilk yazımda. Tekrar hatırlayalım. Ekonomi, bireylerin, örgütlerin (özel sektör şirketleri, kamu şirketleri, devlet, devlet kuruluşları, sivil toplum örgütleri, vakıflar, dernekler, sendikalar, uluslararası örgütler, kısacası tüm organizasyonlar)  ve toplumların üretim, bölüşüm, tüketim, tasarruf ve yatırım faaliyetlerinin bütünüdür. Ekonomi bilimi de bu faaliyetleri ve faaliyetler arası etkileşimleri inceler. Dikkatinizi çektiyse, tüm bu faaliyetler bir sistem faaliyetidir. Peki,  sistemler nasıl işler ?